Ogłoszenia I Historia I Pracownicy I Działalność naukowa I Materiały dla studentów I PTNSS I MTNSS
____________________________________________________________________________________
Katedra Nauk Społecznych jest siedzibą założonego w lutym 2009 roku Międzynarodowego Towarzystwa Nauk Społecznych o Sporcie / International Society for the Social Sciences of Sport
Celem Towarzystwa jest rozwijanie i upowszechnianie wiedzy o charakterze filozoficznym, socjologicznym, psychologicznym, pedagogicznym, historycznym - szerzej humanistycznym – dotyczącej kulturowych, antropologicznych, aksjologicznych, moralnych, estetycznych, wychowawczych oraz organizacyjnych założeń szeroko i rozmaicie pojmowanego sportu zarówno w perspektywie dziejowej, jak i współczesnej. Aktywność poznawcza Towarzystwa obejmuje tak badania teoretyczne, jak empiryczne, związane z jednej strony ze sportem wyczynowym (olimpijskim, zawodowym, widowiskowym) i turystyką wysoko kwalifikowaną, z drugiej zaś ze sportem dla wszystkich obejmującym rekreację ruchową, rekreacyjne formy turystyki, sport amatorski, sport powszechny, sport masowy, sport szkolny, wychowanie fizyczne, wychowanie fizyczne i sport osób niepełnosprawnych, gry i zabawy.
więcej...
Towarzystwo – i związane z nimi międzyśrodowiskowe i międzynarodowe konferencje, projekty i zespoły badawcze oraz inicjatywy wydawnicze – stanowią nowe wyzwanie poznawcze zmierzające do integracji zamierzeń badawczych przedstawicieli wszystkich nauk społecznych zajmujących się kulturą fizyczną i sportem w Polsce, w Europie i na całym świecie.
Brakowało do tej pory wspólnej międzynarodowej płaszczyzny merytoryczno-formalnej jednoczącej oraz inspirującej wysiłki badawcze z zakresu wskazanych wyżej nauk. O jej potrzebie świadczą między innymi fakty, których wielokrotnie doświadczałem przez ponad 20 lat między innymi jako uczestnik konferencji i zarazem członek International Sport Sociology Association, European Association of Sport Sociology (jego powstanie zainicjowane zostało przez prof. dra Otmara Weissa z Austrii i niżej podpisanego), International Association of Philosophy of Sport, British Philosophy of Sport Association oraz European Association of Philosophy of Sport (jestem członkiem jego Zarządu). We wszystkich konferencjach wskazanych organizacji brali udział również przedstawiciele pozasocjologicznych i pozafilozoficznych dyscyplin naukowych zajmujących się sportem. Relatywnie dużo było referentów z zakresu historii, pedagogiki, psychologii, teorii wychowania fizycznego, teorii sportu, organizacji i zarządzania kulturą fizyczną i sportem, turystyki i rekreacji. Ich wystąpienia wprowadzano „trochę na siłę” do sesji stricte socjologicznych bądź filozoficznych, mimo iż nie dotyczyły ani merytorycznie, ani metodologicznie wskazanych dziedzin nauk o sporcie. W przypadku zaś, gdy odstawały znacznie od problematyki socjologicznej czy filozoficznej, umieszczano je – zwłaszcza na konferencjach socjologicznych – w sesjach określanych mianem open papers.
Pozytywnym rezultatem tych zabiegów była niewątpliwa integracja naukowa i towarzyska oraz propagowanie i upowszechnianie idei związanych czy to z socjologią, czy to z filozofią sportu. Ujemną stroną był niezamierzony, zarysowujący się jednak - ze względów merytorycznych i metodologicznych - podział na osoby kompetentne i niezbyt kompetentne poznawczo w zakresie preferowanych na konferencjach dziedzinach i dyscyplinach naukowych.
Szczególnie duże nasycenie osobami spoza filozofii oraz filozofii sportu zaobserwowałem na – ulubionych przeze mnie - konferencjach BPSA. Działo się tak przynajmniej z dwóch powodów:
1. Dlatego że każda nowa organizacja naukowa zabiega o to, by jak najszerzej rozpropagować jej założenia i by na jej konferencjach było jak najwięcej uczestników, gdyż ich zbyt mała liczba świadczyłaby o niedostatecznym zainteresowaniu i mogłaby doprowadzić do jej rozwiązania,
2. Ponieważ wśród członków BPSA - tej wprawdzie brytyjskiej, ale w gruncie rzeczy (ze względu na otwartą członkowską formułę) międzynarodowej organizacji, zrzeszającej osoby z całego świata - jest niewielu filozofów z wykształcenia, którzy zajęli się filozofią sportu z potrzeby serca. Pozostali przyszli z innych dziedzin, zajmujących się refleksją nad sportem czy kulturą fizyczną w szerokim rozumieniu i próbują przystosować się samodzielnie do wysokich wymagań filozoficznych. Powielają oni metodę nabywania kompetencji i podążają podobną drogą, jak wielu z ich poprzedników. Jest to obecnie podstawowy sposób pozyskiwania nowych filozofów sportu – tak w tym, jak i w innych międzynarodowych stowarzyszeniach - zwłaszcza że filozofowie sensu stricto do takiej specjalizacji filozoficznej „garną się” obecnie – podobnie jak w przeszłości - w znikomym stopniu.
Uczestnicy konferencji wskazanych wyżej czy też innych stowarzyszeń (np. European Association of Management of Sport) – wywodzący się spoza kręgu preferowanych przez nie dyscyplin – biorą w nich udział przynajmniej z trzech powodów:
1. Zachęceni bądź wysokim prestiżem owych dziedzin w ogóle, ich pogłębionym społeczno-humanistycznym oglądem: tak w teoretycznej i empirycznej, jak w uogólniającej (syntetycznej) i uszczegóławiającej (analitycznej) perspektywie.
2. Pragną zaistnieć w danej społeczności i nowej dla nich dziedzinie, mimo iż mogą narazić się mimowolnie – szczególnie w początkowym okresie takiej aktywności - na zarzut braku odpowiedniej merytorycznej oraz metodologicznej kompetencji.
3. Pragną przedstawić wyniki swych czy też zespołowych dociekań na forum jakiejkolwiek organizacji z zakresu nauk społecznych o sporcie, między innymi ze względu na nieuniknioną ocenę ich dorobku naukowego: zarówno w skali jednego roku, jak i z perspektywy wielu lat. Obejmuje ona bowiem także uczestnictwo w konferencjach i związane z nimi publikacje.
Wyjściem naprzeciw między innymi tym dążeniom i oczekiwaniom jest powołanie International Society for the Social Sciences of Sport (ISSSS). Jest ono jedyną w świecie organizacją naukową zrzeszającą pod swoimi auspicjami przedstawicieli nauk społecznych oraz humanistycznych (jeśli stosuje się rozróżnienie między tymi określeniami) zajmujących się sportem oraz tych: na przykład teoretyków sportu czy antropologów fizycznych, którzy jego rozmaite przejawy – i praktyczne, i teoretyczne – rozważają z punktu widzenia relacji społecznych z nim związanych. Do tej pory istniały jedynie towarzystwa, które zrzeszały i aktywizowały przedstawicieli tylko poszczególnych wybranych dyscyplin społecznych i humanistycznych związanych ze sportem.
Kilka lat z rzędu próbowano nawet połączyć aktywność dwóch międzynarodowych towarzystw poświęconych socjologii oraz historii sportu, głównie dzięki aktywności prof. dr Gertrud Pfister – historyka z wykształcenia - która pełniła zarówno w jednej (International Sociology of Sport Association), jak drugiej organizacji (International Society for the History of Physical Education and Sport) funkcję prezydenta i wice prezydenta. Wspólne konferencje organizowane pod jej auspicjami zaowocowały niezapomnianymi doświadczeniami i przenikaniem się różnorodnych zagadnień i założeń z zakresu owych dyscyplin. Nie brano niestety pod uwagę innych nauk społecznych i humanistycznych zajmujących się sportem. Przekonało mnie to do przygotowania oraz urzeczywistnienia projektu, który swoim zasięgiem mógłby obejmować wszystkie dyscypliny społeczne i humanistyczne oraz inne, które biorą pod uwagę relacyjny punkt widzenia w badaniach dotyczących sportu. Służyć to powinno:
1. Integracji naukowej i międzyludzkiej rozmaitych środowisk twórczych z zakresu społecznych i humanistycznych nauk o sporcie.
2. Tworzeniu – pod jego auspicjami - lokalnych, to jest narodowych organizacji, takich jak Polskie Towarzystwo Nauk Społecznych o Sporcie.
3. Prezentacji najnowszych i najlepszych osiągnięć z zakresu owych nauk.
4. Sesjom panelowym i sporom naukowym, wymianie doświadczeń badawczych w obrębie i pomiędzy przedstawicielami z zakresu danych dyscyplin.
5. Popularyzacji i upowszechnianiu głównych zagadnień teoretycznych i badawczych oraz założeń metodologicznych poszczególnych dyscyplin celem wzbogacenia warsztatu naukowego zainteresowanych osób.
6. Inicjowaniu jednostkowych oraz zespołowych badań o międzynarodowym wydźwięku.
7. Wspólnym przedsięwzięciom wydawniczym.
8. Organizowaniu konferencji naukowych.
Warto przypomnieć, że idea utworzenia Internatinal Society została wsparta przez wielu naukowców z całego świata. Dotyczy to między innymi Prof. Dr. Miguela Cornejo z Chile – prezydenta Asociacion Latinoamericana de Estudios Socioculturales del Deporte oraz wice prezydenta tej organizacji Prof. Dr. Wanderleya Marchi Juniora z Brazylii. Ideę tę poparli również: Prof. Dr. Jospeph Maguire z Anglii - były dwukrotny prezydent International Association for the Sociology of Sport, Prof. Dr. Steve Jackson z Nowej Zelandii - obecny prezydent ISSA, Prof. Dr. Jay Coakley – wybitny, najczęściej cytowany, socjolog sportu z USA, Prof. Dr. Mike McNamee z Anglii – założyciel i były prezydent British Philosophy of Sport Association oraz obecny wice prezydent European Associaton of the Pnilosophy of Sport, Prof. Dr. Sigmund Loland z Norwegii – były prezydent International Association for the Philosophy of Sport, obecny wice prezydent European College of Sport Science i aktualny Rektor Norwegian School of Sport Sciences, Prof. Dr. Otmar Weiss z Austrii – pierwszy wieloletni prezydent i współzałożycielem European Association for the Sociology of Sport (wraz ze mną wieloletnim byłym wice prezydentem EASS), Prof. Dr. Georg Anders z Niemiec – były prezydent EASS, Prof. Dr. John Hughson z Anglii – redaktor dwóch uznanych pism „Sport and Society” oraz „Soccer and Society”, Prof. Dr. Patrizia Zagnoli z Università degli Studi di Firenze we Florencji. Część spośród nich została członkami Executive Board Towarzystwa.
Towarzystwo jest także - wraz z AWF w Warszawie - współwydawcą tego pisma, które jako pierwsze i jedyne w świecie poświęcone jest programowo prezentacjom efektów badań z zakresu nauk społecznych o sporcie w ogóle („Physical Culture and Sport. Studies and Research”). Opublikowanych zostało ostatnio, to jest w 2009 i 2010 roku - zarówno on-line, jak i w formie drukowanej - pięć jego wydań, to znaczy numer XLVI, XLVII, XLVIII, XLIX oraz L. Zawierają one 71 artykułów autorów z całego świata. Wydane zostały przez: Versita Central European Science Publishers - Springer Publishing Partner. Corocznie ukazywać się będą trzy wydania omawianego pisma.
International Society for the Social Sciences of Sport zajmuje się nie tyko redagowaniem i współwydawaniem „Physical Culture and Sport. Studies and Research”. Opublikowało też przy wsparciu polskich instytucji państwowych - to jest Ministerstwa Sportu i Turystyki, Urzędu Marszałkowskiego Województwa Warszawskiego oraz Muzeum Sportu i Turystyki - 2 „Books of Abstracts” oraz 4 prace zbiorowe. Dotyczy to dwóch collection books wydanych w języku angielskim pod tytułem „Social Sciences towards Contemporary Sport” (Eds. J. Kosiewicz, M. Piątkowska. J. Żyśko, Warsaw 2010, Wdawnictwo BK) oraz „Sport in the Context of Cultural and Social Changes” (Eds. J. Kosiewicz, M. Piątkowska. Warsaw 2011, Wydawnictwo Muzeum Sportu i Turystyki). Odnosi się to także do dwóch monografii wydrukowanych w języku polskim, które zatytułowano „Nauki społeczne wobec sportu współczesnego” (red. J. Kosiewicz, M. Piątkowska i inni, Warszawa 2010, Wydawnictwo BK) oraz „Społeczne i kulturowe aspekty sportu” (red. J. Kosiewicz, M. Piątkowska. Warszawa 2011, Wydawnictwo Muzeum Sportu i Turystyki).
W latach 2009 i 2010 odbyły się we wrześniu na terenie AWF w Warszawie dwie konferencje: pierwsza, a następnie druga Conference of the International Society for the Social Sciences of Sport. Temat tej Konferencji dotyczył w pierwszym przypadku „Social Sciences towards Contemporary Sport”, w drugim zaś „Sport in the Context of European Cultural and Social Changes”.
W ramach ostatniej, to jest drugiej konferencji odbyło się 14 sesji w obrębie następujących sekcji tematycznych:
1. Podmiotowe aspekty sportu w perspektywie filozofii,
2. Teoretyczne i empiryczne uwarunkowania socjologii sportu,
3. Historyczne i współczesne oblicza sportu i olimpizmu,
4. Psychologiczne determinanty sportu,
5. Pedagogika wobec wyzwań sportu współczesnego,
6. Społeczne podłoże treningu i walki sportowej,
7. Prakseologiczne założenia management of sport,
8. Turystyka i rekreacja w świetle potrzeb społecznych,
9. Open papers.
Do udziału we wskazanej konferencji zgłosiło się 78 osób: w tym 42 z zagranicy, to jest z Włoch, USA, Iranu, Pakistanu, Japonii, Anglii, Portugalii, Hiszpanii, Gambii, Brazylii, Węgier, Słowenii, Czech, Słowacji, także z Polski.
Następne konferencje ISSSS planowane są w Ołomuńcu (Czechy, 2011), w Londynie (Anglia, 2012), Porto (Portugalia, 2013), Ljubljana (Słowenia, 2014).
prof. dr hab. Jerzy Kosiewicz
